عنوان انگلیسی : Statistical Analysis in Climate Research
عنوان فارسی : تجزیه و تحلیل آماری در تحقیقات آب و هوا
نویسندگان : Hans von Storch, Francis W. Zwiers
سال انتشار : 2002
تعداد صفحات : 495
زبان : انگلیسی
حجم : 13 مگابایت
فرمت : PDF
رمز : statistics94.blogfa.com
عنوان انگلیسی : Probability and Measure
عنوان فارسی : احتمال و اندازه گیری
نویسنده : Patrick Billingsley
سال انتشار : 1995 (ویرایش سوم)
تعداد صفحات : 606
زبان : انگلیسی
حجم : 6 مگابایت
فرمت : DJVU
رمز : statistics94.blogfa.com
عنوان انگلیسی : Convergence of probability measures
عنوان فارسی : همگرایی اندازه های احتمال
نویسنده : Patrick Billingsley
سال انتشار : 1999 (ویرایش دوم)
تعداد صفحات : 287
زبان : انگلیسی
حجم : 13 مگابایت
فرمت : PDF
رمز : statistics94.blogfa.com
این روزها به تبع پیشرفت روزانه تکنولوژی و بهبود سرعت اینترنت در دنیا، اپلیکیشنهای ارتباطی هم روز به روز در حال افزایش هستند. این اپلیکیشنها که با هر بار بهروزرسانی امکانات متفاوت و جدیدتری هم به کاربران خود عرضه میکنند دائم در تلاشند تا از سایر رقبا جلو بزنند و کاربران و طرفداران بیشتری برای خود جمع کنند.
از طرفی گرایش کاربران هم به این قبیل اپلیکیشنها در حال افزایش است چراکه برقراری ارتباط تصویری بهویژه با خارج از کشور بدون این برنامهها بسیار پرهزینه است و میتوان به کمک اینترنت درصد چشمگیری از این هزینه را کاهش داد. البته پرواضح است که مانند بسیاری برنامهها و فناوریهای روز دنیا از این برنامهها هم در ایران نمیتوان آنطور که باید بهره برد و برخی محدودیتها و پهنای باند کشور در حکم یک ترمز برای کاربران است. با این حال مردم کشورمان نیز با وجود مشکلات عدیده سعی دارند حتی با روش کج دار و مریز با این وضعیت کنار بیایند و از برنامههای اینچنینی استفاده مطلوب کنند. در این بین یکی از مهمترین ویژگیهایی که این برنامهها سعی در پوشش آن دارند، تماس تصویری است. اغلب برنامههای ارتباطی این امکان را در خود جای دادهاند که در این بین میتوان به جرات گفت که نقش اسکایپ بسیار پررنگتر از بقیه برنامهها است. در ادامه به برخی از مهمترین برنامهها که از امکان تماس تصویری برخوردار هستند، میپردازیم و نگاه میکنیم به ویژگیها و امکاناتی که باعث محبوبیت آنها شده است.
Skype
نام این اپلیکیشن را بیشک میتوان در هر فهرست اینچنینی پیدا کرد. اسکایپ یکی از قدیمیترین نرمافزارهای گفتوگوی آنلاین، ارسال و دریافت پیامک و انتقال فایلهای تصویری رایگان از طریق اینترنت است. این اپلیکیشن روی پلتفرمهای مختلف نظیر ویندوز، اندروید، iOS و در دستگاههای گوناگون مانند موبایل، تبلت و تلویزیون هوشمند نصب میشود. درواقع بهطور کلی میتوان گفت مهم نیست از چه دستگاهی استفاده میکنید. مهم این است که میتوانید اسکایپ را در همه دستگاهها با هر سیستمعاملی نصب کنید. حدود چهار سال پیش مایکروسافت اسکایپ را به مبلغ 8/5 میلیارد دلار خرید و اسکایپ بهطور رسمی یکی از زیرمجموعههای این شرکت شد. این معامله یکی از بزرگترین خریدهای شرکتهای اینترنتی محسوب میشود. اگر شما و دوستتان هر دو برنامه اسكايپ را روی دستگاهتان نصب کردهاید و از آن استفاده ميكنيد، ميتوانيد بهطور نامحدود و رايگان با هم صحبت كنيد. اگر هم دوست شما اسكايپ نداشته باشد بازهم شما میتوانید از اسکایپ خودتان به موبايل او زنگ بزنيد كه هزينه مكالمه با كشورهاي مختلف متفاوت است ولي براي مثال تماس با ايران ٦ سنت براي هر دقيقه مكالمه است. در يك مكالمه صوتي از طریق این اپلیکیشن ٢٥ نفر ميتوانند شركت كنند و در تماسهاي تصويري هم اسكايپ علاوه بر مكالمه انفرادي، مكالمه تصويري گروهي را نيز رايگان پشتيباني ميكند.
یکی از امکانات جالب توجه برنامه اسکایپ این است که اگر كسي كه ميخواهيد با او صحبت كنيد جواب نداد ميتوانيد براي او پيغام تصويري يا صوتي ضبط كنيد و بفرستيد. اسكايپ امكان گفتوگوي نوشتاري نيز دارد كه این امکان هم مانند مكالمه اگر دستگاه مقصد هم با اسكايپ باشد، رايگان است و اگر با شماره مخابراتي تماس گرفته باشید بسته به كشور متفاوت است كه براي ايران هر پيام ٩.٧ سنت هزينه دارد. علاوه بر اينها با اسكايپ ميتوانيد هر فايلي را با هر حجمي براي دوستان خود ارسال كنيد. همچنين اگر با كامپيوتر در حال صحبت هستيد ميتوانيد صفحه كامپيوتر را به دوست خود نشان دهيد تا اگر مشكلي بود با ديدن صفحه كامپيوتر شما را راهنمايي كند. حتي ميتوانيد اين كار را گروهي هم انجام دهيد و يك تيم صفحه كامپيوتر شما را ببينند.
اسكايپ يك امكان خيلي جالب ديگر هم دارد؛ مترجم همزمان. اسكايپ مي تواند مكالمات صوتي و تصويري شما را در لحظه به ٦ زبان ترجمه كند و نوشتار شما را به ٥٠ زبان برگرداند. همچنين در اين سيستم از يك هوش مصنوعي استفاده شده كه هرچه بيشتر از آن استفاده كنيد بيشتر ياد ميگيرد و در دفعات بعدی نتیجه بهتری میدهد. سال گذشته مایکروسافت با بهروزرسانی نسخه اندرویدی اسکایپ امکان جدیدی را به کاربران خود داد که بر اساس آن بعد از اتصال یک تماس تصویری، شما میتوانید اپلیکیشن جدید را باز کنید و در حال کارکردن با آن به تماس ویدئویی نیز بپردازید. اسکایپ در حالت مالتی تسکینگ نیز برای شما محدودیت ایجاد نکرده و میتوانید تصویر مخاطب مقابل را به هر گوشه از صفحه نمایش خود انتقال دهید و در کنار مکالمه، بازی یا کار کنید. این نرمافزار بهطور کلی از کیفیت بالایی در انتقال صدا و تصویر برخوردار است و شکی نیست که ارتباط مستقیمی هم با کیفیت و سرعت اینترنت دارد. البته گاهی هم پیش آمده که این برنامه برای چند ساعت از دسترس خارج شده است و شاید یکی از دلایلی که باعث شده برخی کاربران به سمت استفاده از برنامه دیگری گرایش پیدا کنند، همین باشد. به وسیله نسخه دسکتاپ اسکایپ میتوان تماسهای تصویری با کیفیت 1920 × 1080 برقرار کرد.
Facetime
این برنامه برخلاف اسکایپ اپلیکیشنی انحصاری و مخصوص آیدیوایسها است. حتی در ابتدا لپتاپهای اپل هم از این قابلیت بیبهره بودند که استیو جابز در سال 2010 همزمان با معرفی سیستم عامل Lion اعلام کرد که از این پس دستگاههای مک هم مجهز به فیستایم میشوند و این قابلیت دیگر منحصر به موبایل نیست. کیفیت تماس ویدئویی با فیستایم بسیار عالی و مطلوب است البته به شرط وجود پهنای باند وسیع و استفاده از حجم زیاد اینترنت. این اپلیکیشن برای مکالمه تصویری بین دو دستگاه اپل بدون شک بهترین گزینه انتخابی خواهد بود. فیستایم در نسخه مک با کیفیت اچدی تماسهای ویدئویی شما را با وضوح 720p پشتیبانی میکند.شرکت اپل سال گذشته با هدف بالابردن میزان امنیت قابلیت ورود دومرحلهای را برای برنامه فیستایم ارائه کرد که در حقیقت دارای یک پروسه تاییدیه دو مرحلهای است. پیش از این اگر کاربری قصد واردشدن به فیستایم را برای اولین بار داشت کافی بود نام کاربری و رمز عبورش را وارد کند اما از سال 2014 اپل قوانین سفت و سختتری در نظر گرفت. به این صورت که پس از واردکردن آیدی و پسورد یک کد 4 رقمی برایتان ارسال خواهد شد که باید آن را در مرحله دوم راهاندازی وارد کنید. این ویژگی به منظور اضافهکردن یک لایه امنیتی بیشتر و مقابله با اقدامات هکری ارائه شده است.
Oovoo
یکی از ویژگیهای بارز این برنامه و علت مطرحشدنش در حوزه برنامههای تصویری و حتی کشیدن مخاطبان اسکایپ به سمت خود این است که این برنامه با پایینآوردن کیفیت و به تبع آن بالارفتن سرعت، میزان قطع و وصلی تماسها را هم کاهش داد. بسیاری از کاربران هستند که ترجیح میدهند کیفیت تماس ویدئوییشان کمتر از حد مطلوب باشد ولی در عوض تماسشان قطع و وصل نشود. حجم کم و سبکبودن نرمافزار در حال اجرا، امکان ارسال تصاویر و صوتهای از قبل ضبطشده، ارسال ایمیلهای صوتی و تصویری به اد لیستهای خود از ویژگیهای این برنامه است. بهترین امکان این اپلیکیشن این است که شما میتوانید تماس ویدئویی گروهی بهطور همزمان با 12 نفر داشته باشید. oovoo با همه دیوایسها و سیستمعاملها همخوانی دارد.
Imo
این اپلیکیشن هم یکی دیگر از برنامههای مسنجر است با امکان رایگان گفتوگوی آنلاین، ارسال و دریافت پیامک، ارسال و دریافت فایلهای صوتی و تصویری در اینترنت. هرچند ایمو به اندازه برخی برنامهها مثلا اسکایپ کامل نیست، اما برای آن دسته از کاربرانی که فقط دسترسی سریع برای برقراری تماس تصویری ملاک انتخابشان است، گزینه مناسبی به شمار میآید. Imo با بهرهمندی از رابط کاربری ساده و قابل درک خود امکان برقراری تماس تصویری راحت را برای کاربران خود میسر میکند. با این حال این برنامه برای رسیدن به سایر رقبا و اثبات خود در این زمینه و همچنین کسب رضایت کاربران و عنوان بهترین اپلیکیشن در نوع خود، نیازمند افزودن ویژگیهای بیشتری خواهد بود.
کتاب «تحلیل شبکههای اجتماعی» نوشته جواد افتاده با مقدمهای از دکتر یونس شکرخواه از سوی انتشارات ثانیه منتشر شد.این کتاب که همزمان با بیستویکمین نمایشگاه مطبوعات منتشر شده است به قیمت ۹ هزار تومان جهت استفاده علاقه مندان عرضه شده است.
شبكههاي اجتماعي آنلاين، امروز مهد افكار عمومي و ارتباطات ميانفردي است. افكار و ارتباطاتي كه محققان را وسوسه ميكند تا به دنبال تحليل، پژوهش و بررسي آنها بروند. يكي از همين روشهاي پژوهش در شبكهها و رسانههاي اجتماعي، تحليل شبكههاي اجتماعي است. تحليل شبكههاي اجتماعي روشي علمي است كه روابط بين افراد يا سازمانها را در شبكههاي يا رسانههاي اجتماعي بررسي و تحليل ميكند. شكرخواه در مقدمه اين كتاب آورده است: اين اثر يك مجموعه دو پايه از هستيشناسي و روششناسي است كه تحليل شبكههاي اجتماعي را به مثابه محصولي مشترك از همگرايي جامعهشناسي، روانشناسي اجتماعي، مردمشناسي و ارتباطات اجتماعي در برابر علاقهمندان به مباحث شبكههاي اجتماعي قرار ميدهد. اين همگرايي همچنين به رياضيات و مقولات مرتبط با مهندسي شبكه نيز عميقا وامدار است. عضو هيات علمي دانشگاه تهران معتقد است، خواننده اين اثر با مطالعه آن در سه مسير مشخص با رويكردهاي مفهومي تحليل شبكههاي اجتماعي، با ادبيات و نظريههاي مربوط به تحليل اين شبكهها و در نهايت با دو نرمافزار رايج در تحليل اين شبكهها آشنا خواهد شد. وجه مهم ديگر كتاب تحليل شبكههاي اجتماعي- كه به لطف نگارنده براي نوشتن مقدمهاي بر آن، پيش از چاپ در اختيار من قرار گرفت- اين است كه عملا آميزهاي از نظر و عمل است درعرصه شناسايي، اندازهگيري مولفهها و كشف روابط و خصيصههاي در هم تنيده شبكههاي اجتماعي كه در نهايت، تمايلات؛ موجوديت مشاركتي و الگوهاي ارتباطي موجود در اين شبكهها را نيز به شيوهاي ساختمند و مبتني بر متد به ترسيم ميكشد.
گفتني است، كتاب تحليل شبكههاي اجتماعي، در پنج فصل تقسيم شده است. فصل اول با عنوان «چيستي تحليل شبكههاي اجتماعي» درباره تاريخچه مفاهيم و كاركردهاي تحليل شبكههاي اجتماعي بحث ميكند. فصل دوم در عنوان «مفاهيم و سنجههاي شبكههاي اجتماعي» خلاصه شده است و در آن سنجهها يا همان فرمولهاي اجتماعي عمومي تحليل شبكههاي اجتماعي معرفي ميشود. فصل سوم در عنوان «نظريههاي تحليل شبكههاي اجتماعي» به رشته تحرير در آمده است و در آن نظريههاي شبكه، ششدرجه جدايي، جهان كوچك و گراف مرور شده است. اما در فصل چهارم به «روشهاي نمونهگيري در تحليل شبكه» پرداخت شده است تا محققان تكليف خود را با نمونه و جامعه آماري تحليل شبكه بدانند و در نهايت فصل پنجم «تحليل شبكههاي اجتماعي با نوداكسال و گفي» به آموزش و معرفي اين دو نرمافزار ميپردازد.
فرمت : MP4 / حجم فایل : 45 مگابایت / زمان : 22 دقیقه
رمز : ندارد
جهت آشنایی بیشتر با سوابق دکتر محمدزاده اینجا کلیک کنید.
تاکتیک در لغت به سه معنا آمده است: روال حساب شده برای دستیابی به برخی نتایج، ابزارهای استادانه و هنر نیروآرایی.
حال 7 تاکتیک ضروری که در مذاکرات میتواند مورد استفاده قرار گیرد را توضیح میدهیم. این تاکتیکها با بصیرت و تسلط و بهصورت استراتژیک باید بهکار گرفته شوند. با دقیق شدن روی تعریف واژگان «تاکتیک» ما به 3 مفهوم میرسیم:
1- «Calculated» به معنای برآورد دقیق و مراقبت در انتخاب آنچه میخواهیم بهکار بگیریم و ضرورت توجه به زمان مناسب و زمانبندی مناسب استفاده از آنها.
2- «Skilful» که تاکید میکند افرادی که از این ابزارها استفاده میکنند باید ماهر و استاد باشند.
3- «Art» به معنای اینکه آموزش، تجربه و تمرین زیاد لازم است تا مقدار بهینهای از آنها مورد استفاده واقع شود.
بسیار ضروری است که به هر مذاکرهای بهصورت مستقل توجه شود و بررسی شود که کدام تاکتیک برای هر مذاکره مناسب است. بدیهی است هر مذاکرهای طیفی از تاکتیکها را میطلبد که در نوع خود ویژه و منحصربهفرد است و بسیار حیاتی است که به طرفهای دیگر یا طرف مقابل مذاکره نیز توجه کنیم. به خاطر داشته باشید این انسانها هستند که مذاکره میکنند نه سازمانها و شرکتها. برخی از تاکتیکها بهتر از بقیه عمل میکنند. تاکتیکهای مشابه برای افراد مشابه در وضعیتهای متفاوت ممکن است نتیجه متفاوتی داشته باشد.
1) تاکتیک سفارش بزرگ
این تاکتیک ممکن است به روشهای متعدد استفاده شود. اگر شما میخواهید برای خرید 100 عدد کالا تقاضا کنید، ابتدا قیمت یک واحد را بپرسید و چانهزنی زیاد بکنید بعد بهتدریج بیشتر کنید بگویید 10 تا بخواهم چقدر؟ بعد بگویید 40 تا بخواهم چقدر؟ یا اگر میخواهید قراردادی سه ساله ببندید برای قرارداد یکساله ساعتها چانهزنی کنید و بعد بگویید اگر قراردادمان 2 سال باشد چه امتیازی میدهید؟ بعد از چانهزنی طولانی بپرسید اگر قراردادمان سه ساله شود چه؟ برخی از افراد ابتدا برای 100 عدد کالا مذاکره میکنند بعد میگویند اگر 10 تا بخواهیم چه؟ در این حالت فروشنده میتواند قیمت عمده را برای مقدار کم زیاد کند.
2) تاکتیک ساز شکسته
یک جمله امتیازی که به نظر شما حق و درست است را خیلی زیاد تکرار کنید در این حالت طرف مقابل بهدلیل اینکه تکرار این جمله برای او خیلی خسته کننده است، جمله را قبول میکند.
3) تاکتیک سکوت
اگر سکوت کنید خیلی وقتها به سود شما تمام خواهد شد. مثلا هنگامی که در حال پرزنت یک مجموعه اسلاید هستید و مدام حرف میزنید ممکن است شنوندگان خسته شوند و توجهی نکنند و شما نتیجه مطلوب مدنظر خود را نگیرید. اگر کمی سکوت کنید و نظر حضار را بپرسید خودتان هم بهتر یاد میگیرید. اگر شنونده هم باشید و به خودتان مسلط باشید و سکوت فعال (شنونده خوب بودن) داشته باشید در این حالت هم شما بسیار خواهید آموخت و حتی ممکن است سخنران برای اینکه از شما حرفی بشنود مطالب و موضوعات مهمتری را مطرح کند. خیلی از فروشندگان با سکوت خریداران مواجه میشوند و در این حالت آنها برای اینکه یک واکنش مطلوب از خریداران ببینند پیشنهادهای تازهتری را مطرح میکنند مثلا میگوید: «ما میتوانیم کار X را برای شما انجام دهیم» شما سکوت کنید او مجددا خواهد گفت «ما حتی میتوانیم کار Y را هم انجام دهیم» و همینطور ادامه داستان.
4) تاکتیک زنگ تفریح
بعضی وقتها که مذاکرات به اوج هیجان خود میرسد شما میتوانید درخواست یک استراحت (زنگ تفریح) کوتاه کنید با این کار شما قادر خواهید بود جملات خود و درخواستهای خود را مجددا بررسی کنید و با محاسبات دقیق براساس جو و اتمسفر مذاکره و گفتهها و درخواستهای طرف مقابل، مجددا بهصورت عاقلانهتر و منطقیتر وارد فضای مذاکره شوید. معمولا این استراتژی در مواقع زیر جواب میدهد:
1- برخی محاسبات پیچیده باید به دقت انجام شود.
2- حرارت هیجانی جلسه در حال افزایش است.
3- شما بهعنوان یک عضو از تیم مذاکرهکنندگان هستید و عمل شما و هیجانتان ممکن است منجر به سقوط تیم شود.
چنین «استراحتهای کوتاهی» میتواند منجر به بازسازی قوای تیم مذاکره کننده و افزایش تمرکز آنان شود حتی اگر مهلت مذاکرات رو به پایان باشد و بگویند دیر شده است باید سریعا مذاکره تمام شود. در این مواقع هم جایز است زمان پایان به تعویق بیفتد (با رضایت طرفین) اگرچه اغلب، این استراتژی سبب بیاعتمادی، بدگمانی و ناکامی هم میشود و سبب خواهد شد طرف مقابل موضع دفاعی بیشتری بگیرد.
5) تاکتیک مفروضات
این استراتژی زمانی مناسب است که ابتدای مذاکرات قصد به اشتراک گذاشتن ایدهها را داشته باشید تا بتوانید یک ساختار مشترک برای طرفین ایجاد کنید. بعد از اینکه شما ساختار مشترکی را توافق کردید به هیچوجه توجیه نمیشود این روش و استراتژی را بهکار بگیرید چون باعث یک حرکت رو به عقب و ناکامی مذاکرات خواهد شد.
6) تاکتیک برش کالباس
برش به برش از کالباس بزرگ جدا کنید، در این حالت طرف مقابل شما سعی میکند از وضعیت بهشدت ناراحتکننده دوری کند اغلب مذاکرهکنندگان و فروشندگان یک «بسته پیشنهادی» را ارائه میکنند شما با این تاکتیک میتوانید «بسته» را به قسمتهای کوچکتر برش زنید و برای هر برش به طورمجزا مذاکره کنید.
7) انتقال مسوولیتها و تعهدات
مسوولیتها را به گردن طرف مقابل بیندازید، مثلا عنوان کنید «برای اینکه شما قیمت را کاهش دهید، ما چه باید بکنیم؟» فروشندگان سعی میکنند لیست خرید خریداران را ببینند. سپس برای هر کدام از آیتمها مذاکره میکنند در پایان مذاکره تقاضای سفارش میکنند چون آنها برای تک تک آیتمهای لیست به توافق رسیدهاند.
خریداران هم با این استراتژی میتوانند لیست فروش فروشندگان را ببینند و بررسی کنند تا ببینند فروشنده برای کاهش قیمت به چه چیز نیاز دارد. همانطور که در ابتدای این نوشته ذکر شده خوانندگان نباید تصور کنند این ترفندها و استراتژیها خیلی جامع و مفصل هستند یا با علاقه پیداکردن به یکی از استراتژیها در دام آن بیفتند و فقط آن را بهکار بگیرند. بلکه یک مذاکرهکننده موفق باید آیندهنگر، هوشمند و استراتژیست باشد و در هر لحظه از جلسه مذاکره بهترین استراتژی را در همان لحظه اتخاذ کند.
نویسنده: سیدمحسن علیزاده طباطبایی
دکتری مدیریت کسبوکار (DBA)
بدون شک یکی از لذتهای دنیا کتاب خواندن است. خوشبختانه ایران از جمله کشورهایی است که دارای ادبیات غنی و نویسندگان بزرگی است. با وجود گنجینههای ادبی بسیار، اما سرانه مطالعه در ایران بسیار پایین است.
ایران : در دو سال گذشته برخی افراد سرشناس، تلاشهای زیادی برای تشویق مردم به خواندن کتاب انجام دادهاند، برای مثال همین چندی پیش احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران، با انتشار فراخوانی از اهالی فرهنگ و هنر و مردم خواست روز پنجشنبه ۲۸ آبان که آخرین روز هفته کتاب است، به کتابفروشیها بروند و کتاب بخرند.
در کنار تمام این فعالیتها حالا سایتها و اپلیکیشنهای مختلفی نیز وجود دارد که کتابخواندن و پیدا کردن کتابهای مختلف را برای کاربران آسان کرده. یکی از این سرویسها، سرویس محبوب GoodReads است. این سایت یک آرشیو بزرگ از کتابهای سراسر دنیا را در خود جای داده است. از طرف دیگر میتوانید با ثبتنام در این سرویس کتابهایی که خواندهاید یا قصد خواندن آن را دارید به فهرست ویژه خود در حساب کاربریتان اضافه کنید.
همچنین میتوانید با ثبت نظر خود یا امتیاز به یک کتاب به کاربران دیگر در انتخاب کتاب کمک کنید. اگر عاشق یک کتاب شدید میتوانید براساس ژانر همان کتاب، کتابهای مشابه آن را پیدا و از مطالعه لذت ببرید. این سرویس در واقع شبیه سایت مشهور IMDB در دنیای فیلم را انجام میدهد.
ایجاد پروفایل کاربری و معرفی کتابهای محبوب خود، وضعیت و تعداد کتابهایی که خواندهاید یا مشغول خواندن آنها هستید، اشتراکگذاری کتابها، ایجاد کلوب کتابخوانها، پرسش و پاسخ و... از دیگر امکانات این سرویس کاربردی است. برای شروع و پیوستن به کاربران این سایت به آدرس www.goodreads.com سر بزنید. همچنین اپلیکیشن مخصوص این سرویس برای کاربران اندروید و ios نیز در دسترس است.
رییس دانشکده فنی، مهندسی شرق گیلان از برگزاری نخستین کنفرانس ملی محاسبات نرم در این دانشکده طی روزهای 27و 28آبان ماه جاری خبر داد.
بهروز فتحی با اعلام این خبر در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان کرد: این کنفرانس در محل دانشکده فنی، مهندسی شرق استان مستقر در شهر واجارگاه از توابع رودسر با حضور استادانی از کشورهای امریکا ، اتریش و کره جنوبی و نیز با حضور10استاد برجسته با درجه استاد تمام از سراسر کشور برگزار می شود.
وی حضور حدود 350استاد و دانشجو و محقق از سراسر ایران که عمدتا مقاله دارند و نیز کسانی که علاقه مند شرکت در این کنفرانس هستند را از دیگر میهمانان شرکت کننده در کنفرانس ذکر کرد. رییس دانشکده فنی، مهندسی شرق گیلان با بیان اینکه چنین کنفرانسی در دانشگاه های مرکز استان برگزار می شود، تصریح کرد: دانشکده فنی، مهندسی شرق گیلان این افتخار را دارد در سومین سال تولد خود چنین کنفرانسی را در سطح ملی ودر آینده نزدیک در سطح بین المللی برگزار کند.فتحی اضافه کرد: تاکنون 378مقاله به دبیرخانه کنفرانس ارسال شده که 250مقاله آن، که به صورت سخنرانی و پخش پوستر ارائه می شود، پذیرفته شده است.
محاسبات نرم به مجموعه ای از شیوه های جدید محاسباتی در علوم رایانه، هوش مصنوعی، محاسبات آمارگیری، یادگیری ماشین و بسیاری از زمینه های کاربردی دیگر اطلاق می شود ،در تمامی این زمینه ها به مطالعه مدل سازی و تحلیل پدیده های پیچیده ای نیاز است که شیوه های علمی متداول برای حل آسان ،تحلیلی و کامل آنها کارآمد نبوده اند.
دانشکده فنی مهندسی شرق گیلان با هدف گسترش آموزش عالی در استان گیلان و ارائه خدمات آموزشی و پژوهشی به علاقه مندان تحصیلات دانشگاهی به ویژه جوانان منطقه شرق گیلان و غرب مازندران با راه اندازی رشته های فنی و مهندسی از سوی دانشگاه گیلان تأسیس شد. دانشگاه گیلان در نظر دارد با رشد و گسترش این دانشکده زمینه ایجاد و تأسیس دانشگاه صنعتی گیلان را فراهم سازد.
این دانشکده از مهر ماه سال 92با پذیرش 288دانشجو در چهار رشته مهندسی عمران ،صنایع ،کامپیوتر و علوم مهندسی در مقطع کارشناسی بصورت شبانه و روزانه در شهر واجارگاه از توابع بخش کلاچای شهرستان رودسر فعالیت خود را آغاز کرده است. شهرستان رودسر در شرق مرکز استان گیلان قرار دارد
تجارت فردا : «دستگاههای دولتی برای دادن اطلاعات به ماموران آماری گروکشی میکنند و در مقابل اطلاعات از ما اطلاعات آماری میخواهند، در حالی که گرفتن آمار و اطلاعات از مردم و خانوارها برای ما راحتتر از دستگاههای دولتی است.» اینها بخشی از سخنان عادل آذر، رئیس مرکز آمار ایران در همایش بزرگداشت روز ملی آمار است. سخنانی که چند دقیقه بعد از مدح او درباره آماردهی در اقتصاد و چند دقیقه قبل از سخنان معاون اول رئیسجمهوری درباره ضرورت آماردهی در اقتصاد بیان شد. به اعتقاد اسحاق جهانگیری، برنامهریزی صحیح نیازمند داشتن تصویر مناسبی از واقعیات جامعه است و این واقعیات بدون وجود آمار دقیق مشخص نمیشود. با این حال هرچند معاون اول رئیسجمهور از نگاه مناسب دولت به آماردهی سخن گفت اما رئیس مرکز آمار ایران از نوع رفتار دستگاههای دولتی در این بخش گلایههای عجیبی را مطرح کرد.
آذر از گروکشی برخی دستگاهها در دادن اطلاعات سخن گفت و اینگونه ادامه داد: علاوه بر این، دولت از ما آماری را میخواهد که دستگاهها همکاری برای دادن اطلاعات آن نکردهاند، باید دقت کرد که اگر آمار کشور درست باشد اقتصاد آن اصلاح میشود. وی همچنین حمایتی را از دولت خواست که مورد نقد برخی کارشناسان است. رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به لایحهای که از سوی رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی به مجلس رفته است، متذکر شد: یکی از مواد این لایحه که با حمایت رئیسجمهوری در آن گنجانده شد، این است که بر اساس آن، مرجع رسمی انتشار آمار مرکز ملی آمار خواهد بود اما این حمایت عملی دولت را میخواهد تا ماده اجرایی شود. در مقابل این انتظار او از دولت، به نظر میرسد دولت هم انتظاراتی از مرکز آماری دارد که همیشه بر مستقل بودن آن تاکید میشود. به گفته آذر، یکی از خواستههای دولت از مرکز آمار ایران این بوده که به آنها دستور داده شده آمار رشد ششماهه نخست امسال هم محاسبه شود.
به همین ترتیب آذر در مورد نرخ رشد اقتصادی بهار امسال که توسط سخنگوی دولت مثبت و بانک مرکزی منفی اعلام شده، اینگونه توضیح داد: بهطور کلی طبق محاسبات ما نرخ رشد بهار مثبت است. با توجه به اینکه مرکز آمار زیرشاخهای از سازمان مدیریت و برنامهریزی است، بنابراین ارقامی که از سوی سخنگوی دولت مطرح میشود مورد تایید مرکز آمار است. مرکز آمار پس از محاسبه ارقام آن را تقدیم دولت میکند و سپس دولت به استناد آن تصمیمگیری کرده و سخنگوی دولت آن را اعلام میکند. وی در مورد علت اختلاف آماری بین یافتههای مرکز آمار و بانک مرکزی هم گفت: این را باید از خود بانک مرکزی بپرسید، اما درخواست ما از معاون اول رئیسجمهوری این است که چرا قانون در مورد مرجعیت مرکز آمار رعایت نمیشود و البته تلاش دولت بر رعایت قانون است و نهایت همکاری در این زمینه صورت میگیرد.
یک سازمان غیرانتفاعی است که با هدف نشر و گسترش ایدهها به وجود آمده است و با شعار Ideas worth spreading توانسته در عمل ایدههای بسیاری را در بین مردم جهان همانند یک ویروس اما با خاصیت الهام بخش شیوع دهد. بزرگانی چون بیل گیتس مدیرعامل مایکروسافت، استیون هاوکینگ و... از جمله سخنرانان TED هستند که در 18 دقیقه و یا کمتر ایده خود را بیان میکنند. موضوعات مطرح شده در TED در ابتدا Technology، Entertainment، Design بوده است اما امروزه تمام موضوعات علمی در زمینههای مختلف را در بر میگیرد. در قسمت درباره وب سایت TED اینطور نوشته شده است: "TED یک جامعه جهانی است که از افراد فرهنگهای مختلف که به دنبال درک عمیقتر دنیا هستند، استقبال میکند."
نکته جالب این وب سایت آن است که مخاطبان آن در سراسر جهان اقدام به ترجمه متن این سخنرانیها برای زیرنویس نمودهاند که از آن جمله زبان فارسی است. هر چند بسیار بهتر خواهد بود این سخنرانیها را انگلیسی گوش دهید تا از نظر آموزش زبان انگلیسی هم کمک کننده باشد.
دانلود اپلیکشین موبایلی این وب سایت است:
دانلود اپلیکیشن TED برای گوشیهای ios از آیتیونز
دانلود اپلیکیشن TED برای گوشیهای اندروید از بازار
در این وب سایت (یا اپلیکیشن این وب سایت) با ویدئوهای بسیاری مواجه میشوید که میتوانید بر اساس دسته بندیها از میان آنها انتخاب نمایید؛ اما انتخاب آمارستان برای آماریها این دو ویدئو است:
............. The best stats you've ever seen ..........
که Hans Rosling در آن درباره نمایش داده سخن میگوید تا بهتر بتوان جهان در حال پیشرفت را بیان نمود.
********************************************************
.......... ! Teach statistics before calculus .........
که Arthur Benjamin در یک سخنرانی که میتواند برای آماریها مایه مباهات باشد، میگوید: قرار دادن حساب دیفرانسیل و انتگرال در بالای هرم تدریس ریاضیات اشتباه است و چیزی که هر فارغ التحصیل دبیرستانی باید بداند، آمار و احتمال است (تشویق حاضرین)
تجارت فردا : دادهها و آمار زیربنای تصمیمگیری هستند. اعداد و ارقام در حقیقت سیگنالهایی هستند که اقتصاد به فعالان اقتصادی و سیاستگذاران میدهد که بدانند در چه زمانی باید چه حرکت یا سیاستی را در پیش بگیرند. بر همین اساس است که اهمیت دسترسی به دادههای جدید و با کیفیت بالا برای سیاستگذاری، دانشمندان و فعالان عرصههای مختلف پوشیده نیست. امروزه نمیتوان این توجیه را از سیاستگذار پذیرفت که هنگام تصمیمگیری براساس برداشتهای شخصی و نه بر اساس دادههای جدید تصمیمی اتخاذ شده است. چنین تصمیمگیری نه از جانب جامعه پذیرفته شده است و نه حتی سیاستگذار میتواند بدون توجه به دادهها و آمار عمل کند. به طور مثال هنگام اعمال سیاستهای تشویقی جمعیتی باید تقریبی از تعداد متولدان در آینده بدون اتخاذ سیاست و با اتخاذ سیاست داشت و براساس آن برنامهریزی کرد.
اهمیت آمار برای فعالان عرصههای مختلف هم ضروری است. چگونه فعالان اقتصادی بدون دریافت سیگنالی از فضایی که در آن زندگی میکنند، میتوانند فعالیت کنند و قدمهای بعدی خود را بسنجند و تصمیمهای درستی بگیرند. به همین دلیل اهمیت تولید دادههای مختلف اقتصادی- اجتماعی کشورها را از میانه قرن میلادی گذشته وادار به تاسیس سازمانها و ادارات عریض و طویل برای جمعآوری آمار و اطلاعات کرد. افتتاح مرکز آمار ایران و ایجاد و گسترش آمارگیری در بانک مرکزی از دهه 40 شمسی نیز نشان از همراهی کشورمان در این روند جهانی دارد.
محرمانگی
اگر به تحولات جهانی در عرصه امنیت دادهها طی قرن گذشته بنگریم، مشاهده میکنیم بسیاری از موضوعات که زمانی امنیتی محسوب میشدند، دیگر اینچنین نیستند. اگر زمانی تابلوی عکسبرداری ممنوع را روی ساختمانهای دولتی مشاهده میکردیم اکنون دیگر عکس ساختمانها از زوایای مختلف همراه با تصاویر ماهوارهای در اینترنت در دسترس همگان است. این موضوع در مورد دادههای اقتصادی نیز صادق است. بسیاری از نظامهای محرمانگی موجود در انتشار دادهها در ایران همزمان با برپایی نظامهای جمعآوری داده به تقلید از کشورهای غربی برقرار شدهاند. حال کشورهای غربی خود این محرمانگی را کنار گذاشتهاند، در حالی که این محرمانگی را همچنان در ایران مشاهده میکنیم. به طور مثال بانک مرکزی حتی پرسشنامه پرنشده بودجه خانوار خود را محرمانه میداند، در حالی که شما میتوانید پرسشنامه دیگر کشورها و حتی دادههای خام طرحهای مشابه کشورهای آمریکا و انگلیس را از اینترنت دریافت کنید.
البته مطلب فوق نافی محرمانه بودن برخی از دادهها نیست. به طور مثال انتظار نمیرود ترکیب داراییهای خارجی بانک مرکزی در دورانی که تحریمهای بانک مرکزی به قصد به زانو درآوردن نظام اقتصادی ایران وضع میشوند منتشر شود، ولی واقعیت این است که بخش بزرگی از دادههای اقتصادی چنین ویژگیهای محرمانگی را ندارند و به راحتی میتواند در اختیار متقاضیان قرار بگیرد تا بتوان در موارد لازم از آن بهرهبرداری کرد. اما چنین امکانی در مورد بسیاری از آمار وجود ندارد.
کیفیت
با عدم انتشار جزییات طرحهای آماری این اجازه را میدهیم که رسانههای معاند کیفیت کل دادهها را زیر سوال ببرند. این در حالی که رویکرد حرفهای نهادهای جمعآوری آمار در ایران محرز است. البته همواره در محافل آکادمیک ایراداتی در جزییات جمعآوری و تهیه آمار وارد میشود که در راستای ارتقای کیفیت دادههاست و به معنی نفی کلیت دادهها نیست. مطمئناً دولتها با انتشار منظم و بیطرفانه تمامی آمارها، بیشتر در مقابل نقد قرار خواهند گرفت، ولی حداقل این نقدها منصفانه و بر اساس واقعیات خواهد بود. در واقع اگر دولتها مانع از انتشار آمار شوند، به مخالفان خود اجازه میدهند هر ادعایی در مورد عملکرد آنان داشته باشند. از سوی دیگر امید میرود با انتشار منظم و گستردهتر آمار، سواد آماری مخاطبان نیز بالاتر رود تا بازیهای آماری (همچون محاسبه نرخ رشد برای دو سال به جای رشد سالانه، مقایسه اعداد به دست آمده از نظامهای آماری متفاوت،...) نیز در رسانهها مخاطب کمتری پیدا کند.
انتشار عمومی
با گسترش اینترنت و سهولت دسترسی شهروندان به انواع اطلاعات موضوع جدیدی مطرح شده است. آیا دادههایی که برای تصمیمگیری سیاستگذاران تهیه و پردازش شده است باید در اختیار شهروندان یک کشور قرار گیرد؟ آیا تحقیقات اقتصادی در هر موضوعی فقط مختص مشاوران ردهبالا و پژوهشگاههای وابسته به نهادهای تصمیمگیر است یا افراد دیگر نیز در دانشگاهها یا مراکز دیگر یا حتی بهصورت فردی نیاز به تحلیل و بررسی دادههای اقتصادی کشور دارند؟ به عبارتی آیا دادههایی که در یک کشور تهیه میشود فقط باید در اختیار عده خاصی از مقامات و تصمیمگیران قرار بگیرد یا باید انتشار عمومی یابد تا همه بتوانند در صورت نیاز از آن بهره ببرند؟
طی دهه گذشته با موفقیت جنبش منبع باز در دنیای نرمافزار، که تقاضای دسترسی همگان به کد منبع نرمافزارها را به همراه اجازه استفاده کاربران دارد، جنبشهای مشابهی برای افزایش حقوق شهروندان نسبت به آنچه در جامعه تولید میشود آغاز شده است. یکی از مهمترین این جنبشها، جنبش دادههای باز (Open Data Movement) است که دادهها را بخشی از دانش بشری دانسته و محدود کردن استفاده از آنها به گروههای خاص را محکوم میکند. حامیان جنبش دادههای باز استدلال میکنند تمامی دادههایی که مرتبط با عمومیت جامعه میشوند، از اطلاعات ژن انسان تا آمارهای اقتصادی تهیهشده از سوی دولتها، باید در اختیار همه آحاد جامعه باشند. البته بدیهی است تمامی مردم توانایی استفاده از این دادهها را ندارند یا حتی علاقهای به استفاده از آنها ندارند ولی این موضوع نافی حق آنها برای دسترسی به دادهها نمیشود.
در پاسخ به جنبش دادههای باز، دولتهای متعددی با ایجاد وبسایتهایی به فرمت data.gov.uk، data.gov.ca، data.gov و...، سعی در فراهم آوردن سکوهای نرمافزاری مناسب برای انتشار دادهها کردهاند.
شرکتکنندگان در کنفرانس سباستوپولکالیفورنیا، هشت ویژگی برای دادههای باز دولتی مشخص کردهاند: ۱- کامل باشند، ۲- پایهای باشند، به این معنی که تنها به انتشار آمارهای سرجمع بسنده نشود. ۳- سر وقت باشند. ۴- در دسترس باشند. عدم استفاده از فرمتهای اختصاصی برای فایلها و ایجاد امکان دسترسی به دادهها از طریق برنامهنویسی (امکانات API) علاوه بر دسترسی کاربران انسانی از جمله ویژگیهای دادههای باز است. ۵- به وسیله ماشین قابل پردازش باشند. ۶- نیازی به ثبت نام برای دسترسی به دادهها نباشد. ۷- دادهها در مالکیت شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی خاصی نباشند. ۸- دادهها تحت محدودیتهای کپیرایت، ثبت اختراع، نشان تجاری و قوانین اسرار تجاری نباشند.
به این ترتیب تجربه جهانی نشان میدهد یکی از ویژگیهای یک کشور توسعهیافته، ایجاد و انتشار دادههای باز به منظور دسترسی و استفاده همه آحاد جامعه از آنهاست. ولی کشور ما در چنین حرکتی چه جایگاهی دارد؟ آیا در کشور ما اطلاعات در اختیار عده خاصی است یا در اختیار همگان است؟
برخی از وب سایتهای دولتی از جمله وزارتخانهها، مرکز آمار ایران و بانک مرکزی برخی دادهها را منتشر میسازند. ولی اغلب این دادهها نهتنها ویژگیهای فوقالذکر را ندارند، بلکه در کنار یکدیگر نیز گرد هم نیامدهاند. به این ترتیب اغلب مشاهده میشود پژوهشگران اقتصادی دسترسی کمی به دادههای مهم دارند. این موضوع منجر به این خواهد شد که اعتبار عملی پژوهشهای انجامشده کاهش یابد (هر چند این موضوع به اعتبار علمی آنها خدشهای وارد نمیکند) و توصیههای ارائهشده به سیاستگذاران نیز بر اساس تمامی آمار و اطلاعات به روز نخواهد بود. تحت این شرایط البته سادهانگاری است که فکر کنیم سیاستگذاران به دلیل دسترسی مستقیم به دادهها میتوانند تصمیمات درست اتخاذ کنند. چون دادهها بدون مدلسازی و پژوهشهای گسترده نمیتوانند کمک زیادی به سیاستگذار بکنند. البته این موضوع به معنی کماهمیت بودن دسترسی سیاستگذار به دادهها نیست، بلکه از اهمیت بسیار بالاتر دسترسی پژوهشگران به دادهها خبر میدهد. امیدواریم گامهای مهمی در راستای انتشار منظم و عمومی تمام دادههای مهم کشوری برداشته شود و دلایل موجه ولی غیرمرتبط امنیت دادهها مانع از این موضوع مهم نشود.
عنوان جزوه : روش های آماری و تحلیل داده ها با نرم افزار SAS
نویسندگان : حمیدرضا نواب پور ، آسیه عباسی و حسن رنجی
سال انتشار : 1389
تعداد صفحات : 77
زبان : فارسی
حجم : 1 مگابایت
فرمت : PDF
رمز : statistics94.blogfa.com
پای درد دل دانشگاهیان اگر بنشینید از رواج بیمهار مجلات رتبهبندی شده و مشهور به علمی - پژوهشی روایت خواهند کرد. طبق آییننامههای ارتقای اعضای هیأت علمی دانشگاهها و نیز شرایط دفاع از پایاننامههای دکترا، چاپ مقاله در این دسته مجلات الزامی شده است. آن آییننامه و این الزامات به خودی خود منشأ برخی ناهنجاریهای علمی در فضای دانشگاهی کشور شده است. آنچه از پی میآید، یک نمونه از نقدهای وارد بر نظام مقالهنویسی در ایران است.
ایران : نشریات آکادمیک ایران را میتوان به سه دسته اصلی تقسیم کرد: مجلههایی که با تعیین اعتبار از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تحت عناوین «علمی - پژوهشی» و «علمی- ترویجی» منتشر میشوند، مجلههای «علمی- تخصصی» که معاونت فرهنگی دانشگاهها مجوز آنها را صادر میکند و غالباً توسط دانشجویان منتشر میشوند و نشریات علمی که بدون مجوز فعالیت میکنند. در میان نشریات مذکور، به نظر میرسد مجلات «علمی - پژوهشی» در نظام آموزشی و پژوهشی کشور نقشی عمده ایفا میکنند. اما، شیوه تأسیس و روند فعالیت مجلات موسوم به علمی با اعتبار «علمی - پژوهشی» که مبنای استخدام و ارتقای اعضای هیأت علمی دانشگاهها، پذیرش دانشجو در مقطع دکترای تخصصی و صدور مجوز برای دفاع از رسالههای دکترا هستند وسیعاً در معرض نقد استادان و دانشجویان قرار گرفته است. سازمان علمی و مدیریتی این مجلات، دستاندرکاران چاپ، روند داوری و پذیرش مقالات، آییننامههای ناظر بر رتبهبندی آنها، کیفیت و اعتبار علمی مطالب، زمانبندی انتشار، تعداد مجلات و توزیع حمایتهای مالی از جمله مواردی هستند که بررسی آنها ما را به آسیبشناسی چاپ علم در ایران رهنمون میشود.
هدف این مقاله توصیف واقعبینانه و نقد بیتعارف شیوه تأسیس و روند فعالیت مجلات «علمی - پژوهشی» بر اساس تجربیات پژوهشگرانی است که هم در این مجلات و هم در مجلات بینالمللی موفق به چاپ مقاله شدهاند (در این مقاله منظور از نشریات بینالمللی آن دسته از مجلات است که در WOS، ISI یا JCR نمایه شدهاند و مجلات نمایه شده در ISC مورد نظر نیستند). در سطور پیش رو به دنبال تردید در ارزش علمی «برخی» از مقالاتی که بحق در مجلات مورد نقد چاپ شدهاند نیستیم. البته شایان ذکر است که ارزش علمی این مقالات صرفاً محصول تلاش و دقت نویسندگان بوده و مجله هیچ نقشی در بهبود یا ارتقای کیفی آنها نداشته است و این دقیقاً نکتهای است که نقش مجلات «علمی - پژوهشی» را به چاپ ناسنجیده و بیرویه مقالات کاهش میدهد.
خشت اول تا ثریا
مجلات «علمی - پژوهشی» با تشکیل بدنه علمی که همان گرد آمدن افراد تحت عنوان هیأت تحریریه یا گروه دبیران است به سرپرستی مدیرمسئول و با درخواست او یا ارگان صاحب امتیاز برای دریافت مجوز از معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آغاز به کار میکنند. بر تشکیل این بدنه علمی نقد بسیار وارد است.
نخستین و البته تنها معیار ورود افراد به هیأت تحریریه مجلات «علمی - پژوهشی» نه در دست داشتن کارنامه پژوهشی غنی و باکیفیت که بر دوش کشیدن رتبه دانشیاری یا استادی است. به این ترتیب، استادیار یا دانشجویی که 7 مقاله در نشریات بسیار معتبر بینالمللی با نمایههای درخشان دارد بر اساس آییننامه تعیین اعتبار نشریات وزارت علوم نمیتواند عضو هیأت تحریریه این مجلات باشد (در مورد استادیاران، مگر با استناد به تبصرهای و با منت که آن هم نادر است) اما استاد تمامی که هیچ مقاله خارجی ندارد و البته درعوض 143 مقاله مستخرج از پایاننامه دانشجو در مجلات «علمی - پژوهشی» چاپ کرده است مقبول میشود. جالب آنکه در چنین نظامی ورود اعضای هیأت علمی به هیأت تحریریه و ارتقای آنها از دانشیاری به استادی دور باطلی آشکار است: در «علمی - پژوهشی» چاپ کن، استاد شو. استاد شو، در «علمی - پژوهشی» وارد شو.
بیتردید اصلاح دور باطل ممکن نیست، اما گریز از آن چرا. حذف مقالات «علمی - پژوهشی» از کارنامه افراد پیش از ورود به هیأت تحریریه، اگرچه ارتقای نزولی بسیاری را در پی دارد، گریزی عاقلانه و جوانمردانه از دور باطل است. چه دانشجویان و استادیارانی که به هیأت تحریریه مجلات راه نخواهند یافت!
در مقایسه نشریات «علمی - پژوهشی» با مجلات بینالمللی، که قیاس معالفارقی بیش نیست، شاید چنین مطرح شود که در مجلات بینالمللی نیز شیوه گزینش اعضای هیأت تحریریه همین است، یعنی هر کس موفق به چاپ مقالات بیشتری در مجلات بینالمللی شده باشد برای عضویت در هیأت تحریریه آن مجلات شایستهتر است. ایراد این مقایسه به تفاوت زمین تا آسمان روند داوری و پذیرش مقالات در مجلات «علمی - پژوهشی» و مجلات بینالمللی باز میگردد که در بخش بعدی نگاهی اجمالی به آن میاندازیم.
مورد دیگر در نقد سازمان مجلات «علمی - پژوهشی» درگیری شگفتانگیز کارشناسان این مجلات با مقالات پیش و پس از داوری است. اکثر قریب به اتفاق این به ظاهر کارشناسان در رشتهای بسیار نامرتبط تحصیل کردهاند و از مراحل نشر، ویراستاری علمی و حتی از نحوه مکاتبه صحیح با نویسندگان و داوران آگاهی ندارند و آموزشی هم در این زمینه ندیدهاند. کارمند ارگان صاحب امتیاز بودن همان و صاحب سمت مدیر داخلی یا کارشناس مجله شدن همان! البته کم نیستند کارمندان بااخلاقی که تلاش میکنند با نویسندگان و داوران «کنار بیایند» و «خوب تا کنند» اما از زبان نویسنده یا حتی گاه داور باید نوشت که «ضمن سپاس، کار را درست انجام دهید، روی خوش پیشکش!» در حاشیه این نقد، اشاره میکنیم که برخی از افراد فعال در مجلات دانشگاهها فارغالتحصیل مقطع دکترای تخصصی هستند و انتظار میرود که عضو هیأت علمی گروه مربوط به رشته تحصیلیشان باشند. فعالیت این افراد در بخش نشریات عجیب است و گاه دور از انصاف!
مورد آخر هم به نقش مدیر مسئول مربوط میشود. مدیر مسئول بالاترین شخصیت حقیقی مجله است که تمامی مسئولیتهای حقوقی و اجرایی را بر عهده دارد. دو نکته در اینجا شایان ذکر است: نخست آنکه در مجلات بینالمللی چنین سمتی اصلاً وجود ندارد و سردبیر بالاترین شخصیت حقیقی مجله است که بنابراین به نظر میرسد «مدیرمسئول» حاصل فرآیند نقشتراشی است تا نقشآفرینی. دوم آنکه هر فرد میتواند مدیر مسئول بیشمار مجله «علمی - پژوهشی» باشد. برای مثال، رئیس یک دانشکده مدیر مسئول همه مجلات «علمی - پژوهشی» آن دانشکده است. بدیهی است که مسئولیتهای حقوقی و اجرایی تعداد زیادی مجله در حاشیه مسئولیتهای اجرایی ریاست دانشکده که خود همزمان با تدریس و فعالیتهای پژوهشی است مجالی برای دم و بازدم باقی نمیگذارند چه رسد به نظارت دقیق بر انتشار مجلات.
امان از داوریها
از شکلگیری مجلات «علمی - پژوهشی» که بگذریم و به حرمت آنچه از دانشیاران و استادان فراگرفتیم حضور بیچونوچرای آنها را در هیأت تحریریه بپذیریم، میرسیم به آنجا که اگر قتلگاه علم نباشد، شکنجهگاه اخلاق علمی است.
آنچه در مجلات معتبر بینالمللی از زمان ارسال مقاله به مجله تا چاپ آن واقع میشود به طور خلاصه چنین است:
مرحله ارسال مقاله: نویسندگان از طریق ایمیل یا سامانه حداقل دو فایل برای مجله ارسال میکنند، فایل مقاله که در آن نام و مشخصات نویسنده ذکر نمیشود و فایل مشخصات نویسنده. علاوه بر این دو فایل، بنا بر دستورالعمل مجله، ممکن است نیاز باشد که نویسنده نامهای هم به سردبیر یا یکی از اعضای هیأت تحریریه بنویسد و در آن افرادی را به عنوان داوران پیشنهادی معرفی کند یا اختلاف نظر خود با پژوهشگرانی را مطرح نماید که دبیر را در انتخاب داور مناسب یاری میرساند.
مرحله کارشناسی: پس از ارسال مقاله، کارشناس مجله از سالم بودن فایلها و تطبیق آنها با دستورالعمل مجله مطمئن میشود و آن را در اختیار سردبیر قرار میدهد.
مرحله دبیرگزینی: سردبیر یا خود، مسئول رسیدگی به مقاله میشود یا یکی از اعضای هیأت تحریریه را مسئول مقاله میکند. دبیری که مسئول مقاله میشود، مقاله را میخواند و بر اساس محتوا و ساختار مقاله یا تصمیم بر رد آن بدون ارسال به داور میگیرد یا تصمیم به ارسال مقاله برای دو یا سه داور به صورت ناشناس. منظور از «به صورت ناشناس» آن است که نام نویسندگان و نام داوران محرمانه میماند و در هیچ مرحلهای برای طرف مقابل افشا نمیشود و هیچ تأثیری بر رد یا پذیرش مقاله ندارد. سپس، دبیر مقاله نویسنده را از تصمیم خود، رد بدون داوری یا ارسال به داوری، آگاه میکند. در صورتی که تصمیم بر رد مقاله بدون داوری باشد، دبیر موظف است که دلایل خود را به طور مبسوط برای نویسنده ارسال کند.
مرحله داوری: دبیر مقاله فایل مقاله را به همراه دستورالعمل یا راهنمای داوری و فرم داوری برای داوران میفرستد و از آنها میخواهد که در زمانی معین نظرات و پیشنهادات خود را برای او ارسال نمایند.
مرحله تصمیمگیری: دبیر مقاله بر اساس نظرات داوران و بررسی صحت و تناسب آنها تصمیم نهایی را میگیرد. تصمیم نهایی غالباً یکی از این موارد است: پذیرش بدون اصلاح، پذیرش مشروط (اصلاحات جزئی)، اصلاح و ارسال مجدد، رد. در صورت اصلاح و ارسال مجدد مرحله داوری تکرار میشود. دبیر مقاله یا کارشناس مجله نویسنده را از تصمیم نهایی و نظرات داوران مطلع میسازند. همینطور نظر سایر داوران را برای هر داور ارسال میکنند و تصمیم نهایی دبیر نیز به آنها ابلاغ میشود.
مرحله آمادگی برای چاپ: از نویسنده مقاله پذیرفتهشده خواسته میشود که نسخه نهایی مقاله که نام نویسنده در آن ذکر میشود و نیز در برخی موارد فرم امضاشده اعطای حقوق نشر به مجله را ارسال کند. افراد متخصص نسخه نهایی نویسنده را ویرایش و صفحهبندی میکنند و نسخه پیش از چاپ را به منظور تأیید نهایی برای نویسنده میفرستند. پس از تأیید نویسنده، سردبیر مقاله را برای آخرین بار مرور میکند تا از صحت و سلامت مقاله برای چاپ مطمئن شود.
مرحله چاپ: کارشناس مجله نویسنده و داوران را از چاپ مقاله مطلع میسازد.
مرحله پس از چاپ: درصورتیکه در پژوهشی به مقاله چاپشده ارجاع داده شود، کارشناس مجله نویسنده را مطلع میسازد.
در مجلات «علمی - پژوهشی» این مراحل، اگرچه در نگاه نخست مشابهند، به واقع دیگر گونه پیش میروند. در این مختصر نظر، به مواردی از تجربیات نویسندگانی که با این مجلات سروکار داشتهاند اشاره داریم به ایراداتی که رفع آنها از اصلاح فاصلهای دور دارد.
در مرحله ارسال مقاله، مشاهده میشود که برخی مجلات «علمی - پژوهشی» از دریافت مقالاتی که توسط دانشجویان یا فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد (یا مقاطع پایینتر) نوشته شدهاند سر باز میزنند یا بدون توجه به کیفیت محتوای مقاله و صرفاً به خاطر مقطع تحصیلی نویسنده یا وابستگی سازمانیاش (که مثلاً از دانشگاههای ناآشنا برای سردبیر است) مقاله را برای داوری ارسال نمیکنند. حال اگر نام یکی از استادان در میان نویسندگان باشد، مقاله به مرحله داوری راه مییابد حتی اگر محتوای آن سراسر «غلط» باشد. به یاد آوریم که یکی از اصول در مجلات بینالمللی بررسی مقالات «به صورت ناشناس» است، یعنی اگر نویسنده دانشجوی مقطع فوق دیپلم هم باشد، بررسی مقاله او باید تنها بر اساس کیفیت محتوا و ساختار مقاله انجام پذیرد.
مرحله کارشناسی در مجلات «علمی - پژوهشی» متغیری است وابسته به بخت و اقبال نویسنده. بخت خوش نویسنده کارشناسی وظیفهشناس نصیبش میکند و بخت بد تا گم شدن مقاله در پوشه رایانامهای مجله پیش میرود، آنجا که دفتر مجله تلفنی ندارد یا اگر دارد، پاسخگویی نیست!
پس از آن سر از مرحلهای غریب و تعریفنشده در مجلات «علمی - پژوهشی» در میآوریم: مرحله دبیرگزینی. این مرحله در مجلات مورد نقد اصلاً وجود ندارد. به نظر میرسد، احاطه کامل سردبیر بر تمامی حوزههای مشمول در حیطه بررسی مجله بدیهی فرض میشود و بدینترتیب پیرو مسئولیتهای اجرایی سنگین سردبیر و همزمانی آنها با تدریس و پژوهش مجالی جز برای خوانش چکیده یا حداکثر مقدمه مقاله فراهم نمیآید و همان مبنای انتخاب یک تا سه (تعداد داوران متغیری وابسته به روحیه سردبیر است) داور میشود که در بسیاری موارد هیچ مقاله یا حتی یادداشتی در آن زمینه ننگاشتهاند یا حتی نخواندهاند (استثنائات انگشتشمارند و با اندکی تسامح میتوان از آنها چشم پوشید که خود نیز بر این مایلترند! و تا آنجا که این نگارنده اطلاع دارد غالب پژوهشگرانی که شایسته داوری مقالات هستند خود نه تمایل و نه وقتی برای مجلات مورد نقد دارند). و به این قرار امانات علمی نویسندگان، یعنی مقالات، به آنها سپرده میشوند!
مرحله «داوری» در مجلات «علمی - پژوهشی» یک شبهپدیده است. معیار انتخاب داوران همان معیار عضویت در هیأت تحریریه، یعنی رتبه دانشگاهی و نه سواد علمی، است؛ دانشجویی که چند مقاله در زمینهای خاص در مجلات بینالمللی چاپ کرده است صرفاً به دلیل دانشجو بودن برای داوری مقالهای در همان زمینه انتخاب نمیشود و جالب آنکه همین دانشجو داور یکی از مجلات بسیار معتبر امآیتی پرس است. دستورالعمل یا راهنمای داوران، با اینکه وجودش در وبسایت مجلات پیشبینی شده است و به احتمال قوی این پیشبینی تقلیدی از وبسایتهای مجلههای بینالمللی است، در عمل ناموجود است. بنابراین، مقوله راهنمای داوران در وبسایتهای مجلههای «علمی - پژوهشی» یا از دسترس بازدیدکنندگان خارج شده است یا ورود به آن صفحهای سفید را پیش روی میآورد. نگارش و تدوین راهنمای داوران نیاز به مطالعه موارد مشابه موجود در مجلههای بینالمللی و بومیسازی آنها به فراخور هر مجله و متناسب با ارزیابیهای ملی دارد و این مهم از وظایف هیأت تحریریه است. فرمهای داوری تدوینشده در شوراهای سردبیران مجلههای «علمی - پژوهشی» (که البته برخی از مجلهها چنین فرمی ندارند) نیز معضل دیگری است که نه تنها دست داوران حقیقی را در اظهار نظرهای علمی میبندد که با پیشنهاد معیارهای نادرست و بیپایه برای داوری، ترویج ناداوری و تربیت ناداوران را در پی دارد.
بیایید از باب نمونه نگاهی دقیقتر به یکی از این فرمها بیندازیم: فرم ارزیابی مقالات علمی - پژوهشی دانشکده ادبیات دانشگاه...، همانطور که از عنوان این فرم داوری برمیآید ارزیابی همه مقالات علمی - پژوهشی دانشکده ادبیات آن دانشگاه، فارغ از اینکه آن مقالات با چه موضوعی و در چه رشتهای نگاشته شدهاند، با معیارهایی یکسان صورت میگیرد؛ برای مثال، مقالههای حوزه علوم زبانی و باستانشناسی با معیارهایی یکسان ارزیابی میشوند. در جدول ارزیابی دو اشکال اساسی به چشم میخورد: اول، سنجش کمی موارد کیفی است و دوم آنکه مواردی که در جدول ذکر شدهاند پیش از ارسال به داوری باید مورد بررسی قرار گیرند و نه در مرحله داوری؛ برای مثال، مقالهای که اصول روش تحقیق در آن رعایت نشده است، منابع کافی و معتبر ندارد، انسجام مطالب آن ضعیف است یا نتیجه روشنی در اختیار خواننده نمیگذارد اصلاً و ابداً نباید برای داوران ارسال شود، نه آنکه داور به دنبال نمرهدهی به شیوه نگارش باشد. از جمله دیگر اشکالات جدول نسبت نامتناسب امتیازها، همپوشانی برخی موارد و مغفول ماندن مواردی چون صحت دادههاست. تعیین نوع مقاله (علمی - پژوهشی، علمی- ترویجی و علمی- مروری) نیز بر عهده خود نویسنده یا دبیر مقاله و نه داوران است و باید پیش از ارسال به داوران مشخص شود و البته شایان ذکر است عناوینی که برای انواع مقاله در نظر گرفته شدهاند دقت لازم را ندارند و واژه «علمی» در عنوان نوع مقاله حشو است. در مجلههای بینالمللی مقالات در این انواع دستهبندی میشوند: پژوهش/مقاله اصیل، مقاله مروری، مقاله کوتاه (نقد و نظر) و یادداشت. پیشنهاد داور برای چاپ، اصلاح یا رد مقاله تنها مورد بیایراد این فرم است! بخش توضیحات هم به ذات بسیار مفید است اما در اکثر موارد ناداوران تنها چند سطر و آن هم برای پاک نماندن فضای مربوط مینگارند و این خود ناشی از عدم راهنمایی و درخواست جزئیات نظرات آنان از سوی دبیران است و جالب آنکه آن چند سطر هیچ سازنده نیستند که یا به گمانهای داور اشاره دارند یا پرسشهایی نامفهومند یا استدلالهایی بیمقدمه برای رد یا اصلاح مقاله. این در حالی است که به ازای یک مقاله 20 صفحهای که به مجلات معتبر بینالمللی ارسال میشود گاه هر داور 5 صفحه نظر و پیشنهاد و انتقاد سازنده برای نویسنده مینویسد آنطور که رد مقاله نه تنها رنجشی ایجاد نمیکند که نویسنده از نظرات داوران به اندازه کلاس درسی مطلب میآموزد.
اوج داستان در مرحله تصمیمگیری است، آنجا که سردبیر مقاله را نخوانده امتیازات دو داور را جمع و تقسیم بر دو میکند! مثلاً، میانگین امتیاز 30 داور اول و امتیاز 90 داور دوم میشود 60 که در اکثر مجلات «علمی - پژوهشی» امتیاز قابلقبولی برای پذیرش نیست و ای دل غافل که در چنین شرایطی قطعاً نظر یکی ازداوران به خطاست و باید داور سوم تعیین شود یا سردبیر پس از مطالعه دقیق مقاله و تطبیق آن با نظرات دو داور نظر یکی را بپذیرد و بر آن اساس تصمیم نهایی را بگیرد. از زمان ارسال مقاله تا به اینجا در مجلات بینالمللی به طور متوسط 4 ماه و در مجلات علمی - پژوهشی 10 ماه میگذرد! به هر روی، سردبیر پس از جمع و تقسیم امتیازها تصمیم نهایی را از طریق دفتر مجله به اطلاع نویسنده میرساند. اگر تصمیم بر پذیرش باشد، مقاله وارد مرحله آمادگی برای چاپ میشود که در ادامه درباره آن میخوانیم. اگر تصمیم بر اصلاح باشد، نویسنده باید ذهن داورها را بخواند و البته عدم اصلاح بر اساس نظرات دست و پا شکسته و به جای آن ارسال توضیح دلایل عدم اصلاح به سردبیر اصلاً رایج نیست و ممکن است در صورت ارسال چنین فایلی مجدداً همان نظرات اولیه برای نویسنده فرستاده و از او درخواست اصلاح مجدد شود. اینجاست که رد مقاله برای نویسنده دانشمند بهصرفهتر است که در آن صورت نویسنده دلسرد از مجلات داخلی روی به مجلات بینالمللی میآورد و اگر مقالهاش ارزشمند باشد با پذیرش و چاپ آن در یکی از آن مجلات نه تنها کارنامه پژوهشی خود را غنا میبخشد که تلنگری هر چند ناچیز به رتبه دانشگاه و وطنش در پایگاههای رتبهبندی میزند.
مرحله آمادگی برای چاپ در مجلات «علمی - پژوهشی» ناقص است. ویراستاران حرفهای وجود خارجی ندارند. آموزشی برای کار با نرمافزارهای صفحهبندی نیست. اگر در مقاله از علائم خاصی (برای مثال، علائمی که در زبان منطق به کار میروند) استفاده شده باشد یا جدولها و کردارها از شکل مبتدی کمی (فقط کمی) فراتر رفته باشند، نویسنده نباید امیدی به چاپ صحیح آنها داشته باشد. در بسیاری از این مجلات حتی نسخه پیش از چاپ برای تأیید نهایی به نویسنده فرستاده نمیشود. سردبیر هم که تا این مرحله مقاله را کامل و دقیق نخوانده است، حالا با فهرست مقالات یک شماره روبهروست و روشن است که خواندن کامل و دقیق چند مقاله وقتگیر است. به این ترتیب مقالهای که نام یک عضو هیأت علمی، یک فارغالتحصیل مقطع دکترا یا دستکم یک دانشجوی دکترا و نه یک پژوهشگر (با هر رتبه و مدرک) بر آن است و ناداوری شده است با غلطهای ویرایشی و نگارشی راهی چاپخانه و وبسایت مجله میشود. مراحل چاپ و پس از چاپ که در مجلات بینالمللی مشاهده میشوند، در مجلات «علمی - پژوهشی» واقع نمیشوند؛ نویسنده خود باید پیگیر علاقه خوانندگان و تأثیر پژوهشش باشد. حال که با سازمان و روند فعالیت مجلات «علمی - پژوهشی» آشنا شدیم، دلیل عدم دخالت این مجلات در بهبود و ارتقای کیفی مقالات که در ابتدا به آن اشاره کردیم مشهود میشود و به این ترتیب پرواضح است که کیفیت علمی «برخی» مقالاتی که در این میان ارزش خواندن دارند تنها به دانش نویسندگانشان وابسته است و شایسته است یادآور شویم که هر آنچه از کوتاهی و ناآگاهی و جرایم علمی دیدیم و هر آنچه از کوتاهی و ناآگاهی و جرایم علمی که سانسور کردیم و هر آنچه از کوتاهی و ناآگاهی و جرایم علمی که مسئولان میبینند و ما نمیبینیم باید در کمیسیون ارزیابی نشریات علمی وزارت علوم مطرح شود و طبق آییننامه درمان شود یا با آن برخورد جدی شود و اگر موردی در آییننامه لحاظ نشده است، شایسته است در اسرع وقت منظور گردد.
مو لای درز آییننامه
آییننامه تعیین اعتبار نشریات علمی کشور در بهمنماه 1390 به تصویب کمیسیون بررسی نشریات در معاونت پژوهشی وزارت علوم رسید. فایل این آییننامه در وبسایت وزارت علوم قابل دریافت است. در سطور پیش رو به دو ماده از این آییننامه اشاره میکنیم که تأملبرانگیزند و بررسی حقوقی آن را به متخصصان میسپاریم.
ماده 3-2-4 آییننامه مذکور به درخواست مجلات نمایهشده در پایگاههای معتبر بینالمللی مانند ISI برای دریافت اعتبار «علمی - پژوهشی» مربوط میشود. جالب شرایطی است که برای این مجلات تعیین شده است: الف) سردبیر و اعضای گروه دبیران منطبق با آییننامه داشته باشند و ب) کیفیت و شرایط نشریه توسط کارگروههای مربوط بررسی و توسط کمیسیون تأیید شود. دو مسأله در اینجا مطرح میشود: اول، یک مجله با نمایه ISI واقعاً به چه دلیل باید به دنبال اعتبار «علمی - پژوهشی» باشد که در هیچ کشور خارجی معتبر نیست؟ مجلات نمایهشده در ISI آنقدر اعتبار دارند که میتوانند حامیان بینالمللی داشته باشند و راهی برای ورود ارز به کشور باشند و به نظر نمیرسد محتاج حمایت مالی معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری باشند. دوم، واقعاً منظور از این شرطگذاریها چیست؟ آیا کمیسیون ناظر بر نشریات مدعی است که معیارهای سختگیرانهتری برای رتبهبندی مجلات دارد یا نظارت دقیقتر بر فعالیت آنها میکند؟
مورد دیگر که جای تأمل دارد ماده 9-3 آییننامه است. در این ماده قید شده است که نشریات حق دریافت مبالغی تحت عنوان هزینههای مرتبط با چاپ مقالات پذیرششده ندارند. تبصرهای هم اضافه شده است که در صورت ارائه دلایل کافی که به تأیید کمیسیون نشریات برسد، نشریه مجاز است تا سقف 1000000 (یک میلیون) ریال برای داوری و ویرایش مقالات اخذ نماید. آنچه در واقع مشاهده میشود آن است که بسیاری از مجلات «علمی - پژوهشی» از نویسندگان مبالغی چند برابر مبلغ ذکرشده در آییننامه دریافت میکنند و لابد نرخ تورم را در نظر میگیرند و جالب آنکه مصوبات مجلات در مورد دریافت مبالغ متفاوت رسماً در وبسایت آن مجلات در دسترس همگان است و هیچ نظارتی نیست که نیست!
چه میتوان کرد؟
با خواندن این سطور تا همینجا بسیاری در صدد دفاع از موضع و رتبه و کارنامه پژوهشی خود برآمدهاند، اما نویسنده سطور چند نکته را پیشنهاد میکند که شایسته توجه جامعه علمی و دانشگاهی است:
٭ شایسته است دانشجویان مقطع دکترا بپرسند که چرا مجوز دفاع از رسالههایشان باید در گرو چاپ مقاله در مجلات موسوم به علمی - پژوهشی باشد. رساله دکترا پژوهشی با هویت مستقل است، آنطور که اصالتش به مقاله اعتباری بخشد نه آنکه چاپ مقاله آن هم در مجلاتی که شرح حالشان رفت جوازی بر اختتام آن باشد و نیز شایسته است دانشجویان بپرسند که چرا افزودن نام استاد راهنما (و گاه استاد مشاور) به عنوان یکی از نویسندگان، اجباری است؛ آنگاه که استاد راهنما یا مشاور حداقل یک سوم مقاله را نگاشتهاند یا امکانات آزمایشگاهی و... فراهم کردهاند بحثی نیست. مورد اعتراض جایی است که نام استاد راهنما تنها به واسطه استاد راهنما بودن و به اجبار مصوبات به مقاله افزوده میشود (یادآور میشود که نظر دادن درباره رساله دکترا یا پایاننامه ارشد دلیل کافی برای درج نام استاد راهنما به عنوان یکی از نویسندگان نیست که آن از وظایف استاد راهنماست و البته در این میان هستند استادانی که با حفظ اخلاق ادعایی ندارند و حتی همراه دانشجویان به دنبال رفع این معضلند).
٭ شایسته است پژوهشگران، بویژه اعضای هیأت علمی دانشگاهها، مقالات «علمی - پژوهشی» را از کارنامه پژوهشی خود حذف کنند. ارزش علمی یک مقاله به محتوای آن است و نه به امتیازی که از طریق برچسب «علمی - پژوهشی» نصیب نویسندگان میکند. این کار دو پیامد مفید دارد: نخست آنکه جهت نگاهها از برچسب به محتوا مایل میشود و این مسأله مهمی در علمسنجی است و دوم آنکه تصویر مجلات علمی به عنوان منبع درآمدافزایی برای اعضای هیأت علمی از طریق ارتقا کمرنگ میشود؛ مجلات علمی سکویی برای نوآوری و مباحث علمی هستند و نه بنگاهی برای رسیدگی به وضعیت اقتصادی پژوهشگران.
٭ شایسته است مسئولان جسورانه سایه رتبه «علمی - پژوهشی» را از سر مجلات کشور کم کنند و با حفظ حداقلهای علمی و اخلاقی به طرحی نو بیندیشند. اصلاح آنچه هست بسیار وقتگیر است، گره کوری است که اگر هم با فرض محال باز شود تار و پودی زخمی به جا میگذارد و راه را برای تکرار اشتباه، این بار با برچسبی دیگر، همچنان باز نگاه میدارد.
نگین ایلخانیپور/دانشجوی دکترای تخصصی زبانشناسی دانشگاه تهران
روزانه حدود ٢٠ میلیون ساعت از وقت تهرانیها در ترافیک تلف میشود. این تازه بخش کوچکی از ماجرای اتلاف وقت در فرایند حملونقل شهری است. همه ما زمان قابلتوجهی از زمان روز خود را در راه میگذرانیم؛ چه در ماشین و در ترافیک، چه پیاده و چه در مترو و اتوبوس در راهرفتن به خانه و مدرسه و دانشگاه و محل کار. بدون شک درصد قابلتأملی از این زمان را میتوان زمان تلفشده انگاشت.
البته نمیتوان از ارزش اجتماعی گپوگفتهای چند دقیقهای در تاکسی یا دیگر وسایل نقلیه عمومی بهآسانی گذشت. گوشکردن به برنامههای رادیویی و آخرین اخبار روز هم خالی از فایده نیست. جذابتر از آن حتی لذتبردن از موسیقیهایی است که خودتان در تناسب با روحیهتان انتخابشان کردهاید و از ضبطصوت ماشین یا از گوشی تلفنهمراهتان پخش میکنید. با وجود امکان بهرهوری از گزینههای مطرحشده، بسیاری از این اوقات را بهتنهایی در حال خیرهشدن به خیابان از پنجره اتومبیل، شنیدن ناخودآگاه مکالمه تلفنی فرد کنارمان، شمردن تعداد ایستگاههای مترو تا رسیدن به مقصد، چککردن آخرین عکسهای دوستانی که میشناسیم (یا حتی نمیشناسیم!) در شبکههای اجتماعی و بسیاری موضوعات دیگر از ایندست میگذرانیم. میتوان گفت درصد عمدهای از زمان ما در حملونقل صرفا تلف شده است.
شاید با نگاهی گذرا به سرانه تأسفبرانگیز مطالعه در کشور، پیشنهاد کتابدستگرفتن در مترو یا اتوبوس بیش از اندازه خوشبینانه بهنظر بیاید. اما همزمان اقبال عمومی به استفاده از گوشیهای تلفن هوشمند و ارائه اینترنت از طریق شبکههای تلفنهمراه موقعیت بالقوهای برای استفاده هوشمندانه از زمان تلفشدهمان در راه را ایجاد کرده است.
در دنیای پر از تکنولوژی امروز، در زمانی که گوشی تلفن هوشمند از اجزای جدانشدنی زندگی روزمره بسیاری از ما شده است، میتوان استفادههای بسیار ارزشمندی از این ابزار جدانشدنی این روزهای زندگیمان داشت. این دنیای کوچک چند ١٠سانتی مترمربعی میتواند نقش یک رسانه تمامعیار را برای شما ایفا کند، با این تفاوت ظریف و دوستداشتنی که در هر لحظه خودتان میتوانید محتوای موردنظرتان را انتخاب کنید. از پیگیری آخرین اتفاقات در شبکههای اجتماعی گوناگون و آخرین اخبار سیاسی و آخرین اظهارنظر جنجالی فلان بازیکن و بازیگر اگر بگذریم، پایگاههای بیشماری در اینترنت موجود هستند که میتوانند سطح سوادمان را در کمترین زمان به بهترین وجه ممکن ارتقا بخشند. میتوان با سلیقههای گوناگون، از دریچههای فرهنگی، هنری یا علمی به این موضوع پرداخت. با توجه به رسیدن روز جهانی علم به معرفی چند راه ساده برای بهرهوری هرچه بیشتر علمی از زمانهای مرده روزانه با استفاده از تلفنهمراه و اینترنت خواهیم پرداخت. بسیاری از ما چون پیش از این وارد دنیای علم نشدهایم، با وجود جذابیت غیرقابل انکار آگاهی هرچه بیشتر، ناخودآگاه دروازههای این دنیای زیبا را به روی خود بسته میبینیم. برای بازکردن این دروازهها، جریانهای بسیار زیادی در ایران و جهان به راه افتادهاند. مجله دانستنیها با هدف علم برای همه یادتان هست؟ حالا میتوانید صدها پایگاه اینترنتی پیدا کنید که مقالات و یافتههای روز دنیا را به زبان عامه ترجمه میکنند و با رعایت موازین علمی، شما را با این دنیای شگفتانگیز همراه میکنند. اگر چند سال پیش مشکل نبود مطلب به زبان فارسی هم وجود داشت، حالا دیگر به لطف تلاش بیوقفه فعالان عرصه ترویج علم میتوانید مطمئن باشید در هر رشتهای که علاقهمند هستید، چندین پایگاه مختلف به زبان فارسی وجود دارد. کافی است همینطور که در مترو یا اتوبوس نشستهاید و حوصلهتان سر رفته است، یکی از این وبسایتهای جذاب را باز کنید و تا رسیدن به مقصد یک مقاله علمی بخوانید.
ممکن است خواندن در وسیله نقلیه برای همه کار آسانی نباشد. یا اینکه خودتان در حال رانندگی باشید یا اصلا در حال قدمزدن تا رسیدن به مقصدتان باشید و اصلا امکان نگاهکردن به صفحه تلفنهمراهتان را نداشته باشید. در این شرایط، پیشنهاد ما گوشکردن به فایلهای صوتی سخنرانیهای علم برای همه است. پایگاههای اینترنتی فراوانی این امکان را برای شما فراهم کردهاند. شاید معروفترین اینگونه پایگاهها TED.com باشد که این روزها نسخه فارسی آن هم شروع به کار کرده است. شما میتوانید با مراجعه به اینگونه پایگاهها، موضوع موردنظر خودتان را جستوجو کرده و از میان صدها سخنرانی کوتاه در آن زمینه توسط موفقترین افراد در آن شاخه، آنچه بهنظرتان هیجانانگیزتر است را انتخاب و به آن گوش کنید.
میتوانید پا را از این هم فراتر بگذارید. ممکن است دلتان بخواهد در کلاسهای یک دانشگاه از راه دور شرکت کنید یا موضوع خاصی مدنظرتان است و میخواهید آن را به شکل درس بیاموزید. پایگاههای معروفی مانند edx.org یا coursera.com به زبان انگلیسی و maktabkhooneh.org به زبان فارسی با هدف ترویج علم به شکل رایگان تنها مثالهایی از دهها پایگاه مشابهی هستند که به شما این امکان را میدهند یک کلاس درس را به شکل صوتی یا تصویری از جلسه اول تا آخر دنبال کنید. البته این روش آخر به کمی برنامهریزی و زمان بیشتر نیاز دارد تا بازدهی لازم را داشته باشد. فراموش نکنید همه موارد مطرحشده در قالب اپلیکیشن هم در تلفنهمراهتان قابل دسترسی هستند.
اینها فقط گوشههایی از ظرفیت بالقوهای است که تلفنهمراه هوشمند متصل به اینترنت برای شما فراهم میآورد تا استفاده بهتری از زمانهای تلفشده در روز داشته باشید. اگر فقط پنج درصد از شما از زمان پشت ترافیکماندنتان استفاده مفیدی داشته باشید، فقط در تهران به اندازه روزی حدود یکمیلیون ساعت مطالعه به آگاهی جمعیمان افزوده میشود.
نویسنده : اشکان بلوچی. پژوهشگر فیزیک آماري و كوانتوم، دانشگاه ایالتی لوییزیانا
وبلاگ تخصصی آمار در ابتدای سال 1394 با هدف ارتقای فرهنگ آماری در جامعه آغاز به کار کرده، امید است بتوانیم در این مسیر دشوار گام های مثبتی برداریم.به یقین پیشروی در این راه به جز با همراهی شما بازدید کنندگان محترم میسر نخواهد بود. ما رو در قالب نظرات و پیشنهادات و انتقادات خود در بهبود محتوایی و شکلی وبلاگ یاری کنید .امیدواریم مطالبی که در اختیارتون قرار میدیم مفید باشه و از شما دوستان درخواست داریم اگر شما هم مطلب مفیدی دارید برایمان ارسال کنید تا در اختیار دوستان قرار دهیم و همچنین ممنون میشیم که این وبلاگ رو به دوستانتون معرفی کنید.